Işıklı Tabela Ne Kadar Elektrik Harcar? Aylık Tüketim Hesabı

Işıklı tabela teklifinde müşterinin sorduğu ikinci soru neredeyse her zaman aynıdır: "Bu ayda ne kadar elektrik yakar?" Cevap tahmin gerektirmez. LED tabelanın tüketimi üç sayıdan çıkar: LED'lerin toplam gücü, trafonun kaybı ve tabelanın günde kaç saat yandığı.

Bu yazıda formülü verip yaygın tabela tipleri için aylık kWh tablosunu çıkaracağız. Sonunda da tüketimi asıl neyin belirlediğini göreceğiz: çoğu zaman LED'in watt'ı değil, tabelanın açık kaldığı saat.

Formül: watt × saat

Aylık tüketim (kWh) = şebekeden çekilen güç (W) × günlük yanma saati × 30 ÷ 1000. Şebekeden çekilen güç, LED'lerin toplam gücünün trafo verimine bölünmesiyle bulunur. İyi bir LED trafonun verimi %85-92 arasındadır; hesapta %90 almak, yani LED gücüne yaklaşık %10 eklemek yeterince doğru sonuç verir.

Burada sık yapılan hata trafonun etiketindeki watt'ı tüketim sanmaktır. 150W'lık bir trafo 150 watt harcamaz; en fazla 150 watt verebilir. 108W'lık bir hattı besliyorsa şebekeden yaklaşık 120 watt çeker. Trafo etiketi kapasiteyi, LED'lerin toplamı tüketimi gösterir.

LED gücünü bulmak için modül adedini modülün watt'ıyla, şerit ve neonda metrajı metre başına watt'la çarpın. Bu hesabı trafo amper hesaplama aracı ve kutu harf modül hesaplama aracı zaten yapıyor. Formüle araçların gösterdiği "ham güç" değerini girin; "toplam güç" trafo seçimi için %20 güvenlik payı eklenmiş haldir ve tüketimi olduğundan yüksek gösterir.

Günde kaç saat yanıyor?

Tüketimi en çok oynatan değişken budur ve mevsime göre değişir. Fotoselle ya da astronomik zaman saatiyle çalışan bir tabela hava kararınca yanar; Türkiye'de bu, aralıkta 17:00'ye, haziranda 21:00'e denk gelir. Yıl ortalamasında iki tipik kullanım şöyle çıkar:

• Hava kararınca yanar, gece 01:00'de söner: kışın 8, yazın 4 saat; yıl ortalaması yaklaşık 6 saat.
• Hava kararınca yanar, sabah aydınlanınca söner: kışın 14, yazın 9 saat civarı; yıl ortalaması yaklaşık 11 saat.
• Elle açılıp kapatılan ya da hiç kapatılmayan tabela: unutulduğu her gün 24 saat.

Doğu illerinde hava batıya göre yarım saat ile bir saat daha erken kararır; gece yarısı söndürülen tabelada bu fark yanma süresini biraz uzatır. Tablodaki ortalamalar bu yüzden yuvarlak tutuldu.

Hazır tablo: tabela tipine göre aylık kWh

Tablo aylık 30 gün ve %90 trafo verimiyle hesaplandı. Modül adetleri ışıklı tabela maliyeti yazımızdaki ölçülerle aynıdır; kendi tabelanız için LED gücünü değiştirip aynı çarpımı yapmanız yeterli.

Tutarı bulmak için kWh'i faturanızdaki birim fiyatla çarpın. Birim fiyat tarifeye ve döneme göre değiştiği için en doğrusu son faturadaki toplam tutarı tüketilen kWh'e bölmektir; vergi ve fonlar bu şekilde hesaba girmiş olur. Örneğin birim fiyat 5 TL olsaydı, bütün gece yanan 200 × 80 cm'lik ışıklı kutunun aylık payı 40 × 5 = 200 TL olurdu.

Tüketimi asıl ne belirler?

Tablonun son üç sütununa bakın: aynı tabela, gece 01:00'de söndürüldüğünde bütün gece yanan haline göre yarıya yakın, unutulup 24 saat açık kalan haline göre dörtte bir oranında harcar. Modül markası ya da trafo modeli bu farkın yanında küçük kalır. Tasarrufun sırası bu yüzden şöyledir:

• Saat — tabelayı elle açıp kapatmak yerine panoya astronomik zaman saati ya da fotosel + zaman saati koydurun. Astronomik saat gün batımını tarihe göre kendisi hesaplar; mevsim değişince ayar istemez. Bu iş 220V tarafındadır ve elektrikçiye aittir.
• Kesme noktası — saat ya da fotosel trafonun girişini, yani 220V tarafını kesmelidir. 12V tarafında kesilen tabelada trafo bütün gün enerjili bekler; boşta tüketimi küçüktür ama ömrünü boşuna harcar.
• Parlaklık — çoğu tabela gece geç saatte gereğinden parlaktır. PWM dimmer ile parlaklığı %70'e çekmek LED gücünü de kabaca %30 düşürür. Dimmer boyutlandırması için LED dimmer seçimi yazımıza bakabilirsiniz.
• Doğru dizilim — fazla sık dizilmiş modül hem parayı hem elektriği boşa harcar. Derinliğe uygun mercek açısıyla aralığı açmak, aynı homojenliği daha az modülle verir.
• Kablo — ince besleme kablosunda kaybolan gerilim, ısı olarak harcanan watt demektir. Uzun hatlarda kesiti LED kablo kesiti hesaplama yazımızdaki tabloya göre seçin.

RGB ve pixel tabelalarda hesap

RGB şerit ve pixel LED'de etiket gücü üç rengin aynı anda tam parlaklıkta yandığı, yani beyaz durumu gösterir. Tek renkte ya da akan efektlerde ortalama tüketim bunun belirgin biçimde altında kalır. Faturayı tahmin ederken etiket gücünü kullanmak sizi güvenli tarafta tutar; trafo ise her durumda beyaz duruma göre seçilir.

Hesap yerine ölçmek

Kurulu bir tabelanın gerçek tüketimini görmek için trafonun 12V ya da 24V çıkışından geçen akımı DC ölçebilen bir pens ampermetreyle ölçün ve gerilimle çarpın: 12V'ta 9 amper, 108 watt LED gücü demektir. Buna %10 trafo kaybını ekleyip tablodaki saatlerle çarptığınızda aylık değer çıkar. Prize takılan küçük işlerde priz tipi enerji ölçer doğrudan kWh gösterir. Pano içinde 220V tarafında yapılacak ölçümler elektrikçinin işidir.

Floresanlı kutuyu LED'e çevirmek

Eski ışıklı kutularda floresan tüp ve balast bulunur; balastın kendi kaybı tüpün watt'ının üzerine eklenir ve tüpler zamanla kararır. Değişimin tüketime etkisini görmek için kutudaki tüp sayısını tüp başına watt ve balast kaybıyla çarpın, aynı yüzey için LED modül hesabıyla karşılaştırın. Aynı ölçüdeki kutunun LED karşılığını ışıklı tabela maliyeti yazımızdaki tablodan alabilirsiniz.

Tabelanızın ölçüsünü ve kullanmayı düşündüğünüz ürünleri WhatsApp'tan gönderirseniz toplam gücü ve uygun trafoyu birlikte hesaplayalım. Modül çeşitleri için LED modül, verimli sürücüler için trafo ve LED sürücü kategorilerine bakabilirsiniz.